Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

انواع سرمايه اجتماعي-پایان نامه سرمايه اجتماعي و رضايت شغلي

انواع سرمايه اجتماعي

سرمايه به هر نوع دارايي كه قابليت توليد داشته باشد اطلاق مي‌گردد. بر اساس رابطه توليد

Y(x)=E f (P, H, K,، رشد و توسعه اقتصادي تابعي از چهار عامل سرمايه مادي (P) و سرمايه انساني (H) و سرمايه دانش (K) و سرمايه اجتماعي (E) است. در اين تابع ضريب E كه به عنوان پسماند سرمايه اجتماعي را شامل مي‌شود مجموعه‌اي از عوامل موثر بر بهر‌ه‌وري استفاده از سرمايه‌هاي ديگر را در بردارد.

در ادبيات توسعه اقتصادي، چهار ديدگاه اصلي مربوط به انباشت سرمايه وجود دارد كه بر اساس تقدم تاريخي شامل سرمايه مادي، سرمايه انساني، سرمايه دانش و سرمايه اجتماعي مي‌شود.

سرمايه مادي (Physical): زمين، ابزارها، ماشين آلات و ساير تجهيزات فيزيكي كه قابليت توليد دارند.

سرمايه انساني (Human): شامل مهارت، دانش و آموزش‌هايي كه در درون انسان‌ها متبلور شده است.

سرمايه دانش (Knowledge): شيوه استفاده بهينه از منابع موجود در جامعه.

سرمايه اجتماعي (Effective): شبكه‌هاي اجتماعي كه براي جامعه قدرت كاركرد اثربخش ايجاد مي‌كند.

در اين سير تكاملي اين چهار نوع سرمايه به عنوان مكمل يكديگر مطرح شده‌اند و مشخص است كه فقدان هر يك از آن‌ها مي‌تواند در سرعت توسعه كشورها خلل ايجاد نمايد. تعريف سه نوع سرمايه قبلي نسبتا روشن است. لذا براي ارائه تعريفي براي سرمايه اجتماعي بايد مشخصه‌هايي را در آن وارد نمود كه از ساير انواع سرمايه متمايز شود. سرمايه اجتماعي از نوع “اجتماعي” است و درباره رابطه افراد در اجتماع به كار مي‌رود. بحث رابطه سرمايه اجتماعي و رشد اقتصادي در دهه 90 به صورت گسترده مطرح مي‌باشد. (م دكتر طالب بيرقتي).

همچنين سرمايه اجتماعي را مي‌توان به شرح زير تقسيم نمود (مرجايي، 1384):

الف-سرمايه اجتماعي گروهی(bonding social capital) : اين نوع سرمايه اجتماعي اغلب در بين اعضاي يك خانواده و يا در ميان اعضاي يك گروه مذهبي وجود دارد و شبيه يك نوع «چسب» و تعلق اجتماعي است كه اعضاي گروه را به هم پيوند مي‌دهد.

صله‌رحم، ديد و بازديدهاي خانوادگي و همچنين جلسات مذهبي و برگزاري اعياد و مراسم مذهبي از كاركردهاي اين نوع سرمايه اجتماعي است.

ب- سرمايه اجتماعي بين گروهي(briding  social capital): توسط گروههاي عرضي ولي ضعيف‌تر از سرمايه اجتماعي گروهي، مشخص مي‌شود. مشاركت‌هاي فعاليتي، آشنايي با ديگران، دوستي بين اعضاي گروه‌هاي مختلف در حقيقت مي‌توان اين نوع سرمايه اجتماعي را بين گروهي (گروه‌هاي قوي مثل خانواده و گروه‌هاي مذهبي) قلمداد كرد.

ج- سرمايه اجتماعي ارتباطي(linking social capital):  كه به توسط ارتباط بين افرادي كه به طبقات مختلف قدرت و يا منزلت اجتماعي متفاوتي تعلق دارند مشخص مي‌شوند. ارتباط بين نخبگان و مردم عادي و هم‌چنين ارتباط بين افراد از طبقات مختلف اجتماعي با يكديگر از اين نوع سرمايه اجتماعي محسوب مي‌شود. اين نوع سرمايه اجتماعي ابتدا توسط ولكاك (2003) پيشنهاد شد.

طبقه‌بندي فوق بر اساس قوت و ضعف گروه‌هاي اجتماعي صورت گرفته است. سرمايه اجتماعي ملي مي‌تواند از تركيبي از همه نوع سرمايه‌هاي فوق باشد كه در يك مدل تجميعي با هم تركيب شده و سرمايه ملي را شكل مي‌دهند. يك جامعه ايده‌آل جامعه‌اي است كه سرمايه ملي اجتماعي آن جامعه در تمامي ابعاد فوق حداكثر باشد يعني اعتماد و فداكاري و ايثار و تعاون و همكاري در بين اعضاي خانواده و يا بين گروه‌ها و بين اعضاي مختلف از طبقات قدرت و منزلت اجتماعي در حداكثر كاركرد ممكن خود باشد.

2-5-. مفهوم سرمايه اجتماعي

مفهوم سرمايه‌ي اجتماعي از سال 1980 وارد متون علوم سياسي و جامعه شناسي شد و ابتدا توسط جاكوبز، بورديو، پاسرون و لوري مطرح شد، اما توسط كساني چون كلمن، بارت، پاتنام و پرتز بسط و گسترش داده مي‌شود (ازكيا و غفاري، 1383: 278). بن مايه‌ي اصلي انديشه پاتنام در اين است كه اگر منطقه‌اي داراي نظام اقتصادي كارآيي باشد و از سطح بالاي از يكپارچگي سياسي نيز برخوردار باشد، بايد آن‌ها را نتيجه‌ي انباشت موفقيت‌آميز سرمايه‌ي اجتماعي در آن منطقه دانست. از نظر وي سرمايه اجتماعي به مثابه‌ هسته‌اي بنيادي است كه در طي قرون متمادي در تاريخ يك جامعه حفظ و تقويت شده و پايه لازم را براي دستيابي آن جامعه به توسعه سياسي و اقتصادي پايدار فراهم مي‌آورد. چنان كه تأكيد مي‌كند‌ »هر جا اعتماد و شبكه‌هاي اجتماعي شكوفا شوند، افراد، شركت‌ها، محله‌ها و حتي ملت‌ها پيشرفت مي‌كنند»(Putnam, 2000:20). به هر روي، امروزه بر انديشمندان ثابت شده كه يكي از ابعاد مهم هر توسعه‌اي توجه به سرمايه‌هاي اجتماعي است. تا جايي كه امروزه «سرمايه اجتماعي» نقشي بسيار مهم‌تر از «سرمايه فيزيكي و انساني» در جوامع ايفا مي‌كند و شبكه‌هاي روابط جمعي و گروهي انسجام بخش ميان انسان‌ها و سازمان‌هاست.

كلمن اولين محققي بود كه به بررسي تجربي مفهوم سرمايه اجتماعي پرداخت. كلمن به كاركرد سرمايه اجتماعي توجه دارد. به نظر او، سرمايه اجتماعي بخشي از ساختار اجتماعي است كه به كنشگر اجازه مي‌دهد تا با استفاده از آن به منافع خود دست يابد. اين بعد از ساختار اجتماعي شامل تكاليف و انتظارات، مجاري اطلاع رساني، هنجارها و ضمانت اجرايي است كه انواع خاصي از رفتار را تشويق كرده يا منع مي‌شوند (كلمن، 1377: 476). به اعتقاد كلمن، سرمايه اجتماعي مي‌توان به سه شكل ظاهر شود: اول، تكاليف و انتظاراتي كه بستگي به ميزان قابليت اعتماد به محيط اجتماعي دارد. دوم، ظرفيت اطلاعات براي انتقال و حركت در ساختار اجتماعي كه بتوان پايه‌اي براي كنش فراهم نمود. و سوم، هنجارهايي كه توأم با ضمانت اجرايي موثر باشند (به اعتقاد كلمن عواملي كه سبب ايجاد و گسترش سرمايه اجتماعي مي‌شوند عبارتند از: كمك، ايدئولوژي، اطلاعات و هنجارها. از نظر وي در خواست كمك افراد از يكديگر مقدار سرمايه اجتماعي را بيشتر خواهد كرد. هر گاه عواملي مانند رفاه و فراواني و كمك دولت سبب شود تا افراد نيازشان به يكديگر كمك شود، ميزان سرمايه اجتماعي كمتر خواهد شد (كلمن، 1377: 462). اعتقاداتي مانند لزوم كمك به يكديگر يا عمل به سود ديگري، سبب پديد آمدن سرمايه اجتماعي مي‌شود و از اين رو آن دسته از اعتقادات مذهبي كه بر ضرورت كمك و عمل به نفع ديگران تأكيد دارند عامل مهمي در شكل‌گيري سرمايه اجتماعي هستند. اگر در درون گروه‌هاي اجتماعي، هنجارهاي مؤثر و نيرومندي بر اين كه فرد بايد منافع شخصي را رها كرده و به سود جمع عمل كند، موجود داشته باشد، سرمايه اجتماعي شكل خواهد گرفت. (كرمي 1391)