Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

سیستم­های خبره:پایان نامه درمورد پرتفوی بهینه

: سیستم­های خبره

ریشه اصلی سیستم­های خبره یا سیستم­های مبتنی بر دانش به حوزۀ مطالعاتی به نام هوش مصنوعی (AI) بر­می­گردد. AI به عنوان یک حوزۀ تحقیقی و مطالعاتی از سال 1940 آغاز به کار کرد. در طی 60 سال بعد از ظهور AI، موفقیت­ها و شکست­های زیادی در رابطه با این علم ایجاد شده­است. هوش مصنوعی قابلیتی­ است برای انجام وظایف و فعالیت­های رایانه که همانند انسان نیاز به دانش، دقت، استدلال، آموزش، فهم و قابلیت­های ادراکی دارد (Darlington, 2000, 2).

تحقیق درباره AI در دهۀ 1940 شروع شد، زمانی که اولین نسل رایانه­ها در مؤسسات تحقیقاتی به کار گرفته شدند. اساس منطق ماشینی مبتنی بر علم ریاضیات بوده است. در سال 1956، جان ماکارتی واژۀ هوش مصنوعی را در کنفرانسی در دانشکدۀ دارتموس آمریکا برای اولین بار به کار برد (الهی، رجب زاده، 1382، 3). از پیامد­های توجه به هوش مصنوعی، حل مسائل عمومی از این طریق، ظهور KBS و سیستم­های خبرۀ تجاری بوده است.

از نقایص مدل­های موجود قبل از ظهور سیستم­های مبتنی بر دانش این بود که با افزایش اندازۀ مسائل، فضای جستجوی آن­ها به صورت نمایی افزایش می­یافت. با خاص نمودن مسائل و تمرکز بر دانش خاصی که با مسأله کاملاً مرتبط است، می توان فضای جستجو را محدودتر نمود. بنابراین واقعیت تازه­ای در تحقیق در دهه 1970 آشکار شد که در انتظارش بودند و واترمن در آن اظهار داشت که: برای ایجاد یک برنامۀ هوشمند، آن برنامه باید با کیفیت بالا به نحوی که دانش خاصی در حوزۀ آن مسأله و مرتبط با آن باشد، طراحی گردد. لنا و گات­ها این مورد را به نام اصل دانش نامیدند. آن­ها چنین اظهار داشتند:

“اگر یک برنامه بخواهد یک کار پیچیده را انجام دهد، باید پیرامون آن موضوع اطلاعات زیادی کسب کرده باشد. در صورت عدم وجود دانش دربارۀ مسأله، جستجو و استدلال هم وجود ندارد و این برای حل مسأله کافی نیست.”

اولین فعالیت­های سیستم مبتنی بر دانش در حوزه­های زندگی واقعی نظیر تشخیص بیماری­های عفونی و پیش­بینی منابع طبیعی معدنی در نواحی مختلف جغرافیایی بود. این فعالیت­های ابتدایی برای این بود که ببینند آیا این دیدگاه­ها در عمل قابل دسترسی هستند یا خیر. در این زمینه اولین سیستم طراحی شده سیستم DENDRAL بود. ادوارد فیگناوم این سیستم را برای ارزیابی و تشخیص ساختارهای شیمیایی مولکول­های ناشناخته مورد استفاده قرار داد. از آنجایی که این سیستم­ها نیاز به خدمات یک فرد متخصص داشتند به نام سیستم­های خبره شناخته شدند. آن­ها همچنین سیستم­های مبتنی بر دانش یا سیستم­های دانش نیز نامیده شدند، زیرا که در حوزۀ مشخصی از دانش مرتبط با آن حوزه مورد استفاده قرا می­گرفتند و شاخۀ جدیدی از علم نسبتاً پیچیده و جدید هوش مصنوعی هستند که دانش و روش های استنتاجی را به کار می­برند. در جدول 2-1 می­توان برخی سیستم­های خبرۀ تجربی را مشاهده کرد.

بسیاری از سیستم­های خبرۀ ساخته شده در سال 1970 اساساً به صورت آزمایشی طراحی گردیده و محدود به تحقیقات دانشگاهی می­شدند. در دهه 1980 انتقال تحقیقات آزمایشگاهی سیستم­های خبره به سیستم­های تجاری آن آغاز شد. در این میان XCON اولین سیستم بود. DEC نیز که در اوائل دهه 1980 ساخته شد یک سیستم موفق بود که صرفه­جویی مالی زیاد و نرخ بازده زیادی در کوتاه مدت را برای شرکت داشت. جدول 2-2 تعدادی از فعالیت های سیستم های خبرۀ تجاری را نشان می­دهد.

 

جدول 2-2 برخی از سیستم­های خبره تجاری

 

 

نام مکان طراحی سال شرح حوزه فعالیت سیستم
DENDRAL دانشگاه استانفورد آمریکا 1965 –          کشف ساختارهای مولکولی با دادن اطلاعاتی درباره ترکیبات تشکیل دهنده و طیف آن ها
MACSYMA دانشگاه MIT آمریکا 1968 –          حل چندین نوع مساله ریاضی با محاسبات انتگرال
PROSPECTOR موسسه تحقیقاتی استانفورد 1974 –          کمک به زمین شناسان در استخراج مواد معدنی و پیش بینی احتمال وجود منابع در مناطق مشخص
MYCIN دانشگاه استانفورد 1976 –          طراحی یک سیستم پزشکی کامل به طوری که به پزشکان در انتخاب آنتی بیوتیک ها برای عفونت های شدید کمک کند.

 

 

شرح سیستم سال تکمیل ایجاد کننده نام
 

یک سیستم خبره جدول بندی.

جدول عملیات برای سفرهای فضائی شاتل می باشد.

 

1993 آمریکا و ناسا GPSS
 

یک سیستم خبره طراحی.

برای طراحی نیازمندی های فولاد مشتریان با استفاده از استدلال مورد کاوی

 

1992 ژاپن و فولاد نیپون NSSP
 

یک سیستم کنترل کننده و ناظر.

مورد استفاده بانک ها برای عدم وجود تقلب در استفاده از کارت های اعتباری

 

1992 آمریکا و تاچ رز

(Touch Rose)

FRAVDWATH
 

سیستم خبره برنامه ریزی.

برنامه ریزی لجستیک در جنگ خلیج فارس

 

1990 آمریکا و اروپا

DARPA

DART
 

یک سیستم خبره کنترل فرآیند.

برای کنترل مصرف انرژی در صنعت سیمان

 

  انگلستان LINKMAN
جدول 2-1 برخی از سیستم­های خبره تجربی

 

 

 

2-2-1 تعاریف مختلف از سیستم خبره

در اینجا چند تعریف از سیستم خبره مطرح می­گردد:

  • یک سیستم خبره، سیستم اطلاعاتی مبتنی بر دانشی است که دانش خود را دربارۀ حوزۀ کاربری خاص و پیچیده­ای به کار می­گیرد تا به عنوان مشاوری خبره برای کاربران نهایی عمل کند. سیستم­های خبره از طریق ایجاد استنباط­های انسان مانند، دربارۀ دانش موجود در یک پایگاه دانش خاص به پرسش­های حوزه­ای بسیار خاص از مسائل پاسخ می­دهند. همچنین آن­ها باید قادر باشند استدلال و نتیجه­گیری خود را برای کاربر توضیح دهند (اُبراین، 1386، 316).
  • سیستم خبره یک سیستم رایانه­ای است که با استفاده از دانش، حقایق و روش­های استدلالی، مسائلی را حل می­کند که نیاز به توانایی افراد خبره دارند (Martin, Oxman,1988,43).
  • سیستم خبره یک نرم افزار رایانه­ای برای تصمیم­گیری است که حتی فراتر از مهارت انسان در حوزه­های خاص و ظریف به یک سطح عملکردی و مقایسه­ای دسترسی می­یابد (Trippi, Turban, xii)

سیستم خبره به سیستم یا برنامه رایانه­ای گفته می­شود که با به کارگیری یک یا چند تکنیک هوش مصنوعی قادر به انجام فعالیت­هایی است که به طور سنتی توسط دانش و مهارت انسان خبره انجام می گیرند (الهی، رجب زاده، 1382،12)