Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

عوامل تأثیر گذار بر رفتار شهروندي سازمانی

عوامل تأثیر گذار بر رفتار شهروندي سازمانی

 

جداي از اینکه رفتار شهروندي سازمانی به عنوان یک سازه مکنون و یا یک سازه متراکم درنظرگرفته شود نکته حائز اهمیت، شناسایی عوامل مؤثر بر بروز اینگونه رفتارها می­باشد. صاحبنظران معتقدند که مجموعه­اي از شرایط می­بایست در داخل سازمان و همچنین در درون کارکنان سازمان مهیا باشد تا امکان بروز این چنین رفتارهایی از سوي کارکنان فراهم آید.  این ویژگی­ها در دو دسته ویژگی­هاي فردي و سازمانی قابل تفکیک می باشند. تعدادي از این ویژگی­هاي فردي که در مطالعات ارائه شده به آنها اشاره گردیده عبارتند از: رضایت شغلی، ویژگی­هاي جمعیت شناختی مانند سطح سواد، ارزش­هاي جمع­گرایی و اجتماعی(توجه به گروه)، ویژگی­هاي شخصیتی مانند نیاز به کسب موفقیت و وجدان­کاری(وظیف هشناسی)، اعتماد بین کارکنان و سرپرستان و قدرت خلاقیت سرپرستان که بررسی این قبیل ویژگی­ها در کارکنان یک سازمان، مدیریت را به منظور درك بهتر رفتارهاي مشارکتی یاري می­نماید(مرتضوی کیاسری و عموزاده،1391).

در یک جمع بندي کلی در ارتباط با ویژگی­هاي سازمانی مؤثر بر بروز رفتارهاي مشارکتی، این نتیجه حاصل شد که بروز اینگونه رفتارها تحت تأثیر سه ویژگی سازمانی قرار دارند.  این سه ویژگی عبارتنداز:

  • ادراك کارکنان از وجود عدالت در سازمان و همچنین ادراك آنها از وجود حس اعتماد بین آنها و مدیران و سرپرستان سازمان.
  • وجود یک سیستم پاداش منصفانه که مبتنی بر میزان مشارکت افراد در موفقیت سازمانی باشد.
  • وجود هنجارها و ارزشهاي مبتنی بر اصول همکاري و مشارکت در سازمان که توسط کارکنان سازمان و در تمامی بخش­هاي سازمان مشاهده و رعایت شود.

اشنایدر و همکارانش معتقدند که جو سازمانی نشان دهنده این است که چه نوع رفتارهایی براي سازمان حائز اهمیت می­باشد. حال اگر جو سازمانی حاوي سه ویژگی بالا باشد، شرایط براي بروزرفتارهاي مشارکتی از سوي کارکنان آماده می باشد .همچنین در تحقیقات دیگری بررسیهاي فراتحلیلی در خصوص ارتباط بین رفتار شهروندي سازمانی و عوامل اثرگذار بر آن،نشان­دهنده­ي تأکید بر چهار دسته از عوامل زیر بوده است (مرتضوی کیاسری و عموزاده،1391).

  • ویژگی­هاي فردي کارکنان
  • ویژگی­هاي شغلی
  • ویژگی­هاي سازمانی
  • رفتارهاي رهبري

تحقیقات اولیه صورت گرفته توسط ارگان و همکاران، عمدتاً بر نگرش­هاي کارکنان و گرایش ها ورفتار حمایتی رهبر متمرکز بوده است. پودساکف و همکاران، قلمرو رفتارهاي رهبري را به انواع مختلف رفتارهاي رهبري، تعاملی و تحولی گسترش داده­اند. اثرات ویژگی­هاي شغلی و سازمانی عمدتاً درتئوري­هاي مربوط به جایگزینهاي رهبري مطرح شده که توسط صاحبنظران مختلف مورد مطالعه قرارگرفته است (مرادی و همکاران،1390). در سالهاي اخیر پودساکف و همکاران(2000) در یک فراتحلیل در زمینه رفتار شهروندي سازمانی، میزان تأثیرگذاري تعدادي از متغیرها بر ابعاد مختلف رفتار شهروندي سازمانی را ترسیم نمودند. از جمله متغیرهایی که با رفتار شهروندي سازمانی رابطه همساز داشته اند، عبارت بودند از: متغیرهاي مرتبط با شغل نظیر: رضایتمندي شغلی، یکنواختی شغلی و بازخورد شغلی در خصوص متغیرهاي شغلی. تحقیقات عمدتاً حول مبحث تئوري جانشینهاي رهبري بوده است که نتایج بیانگر ارتباط پایدار ویژگیهاي شغلی با رفتار شهروندي است. افزون بر آن، هر سه نوع ویژگی­هاي شغلی(بازخورد شغلی، یکنواختی شغلی، رضایتمندي درونی شغلی)، بطور معناداري با مؤلفه هاي مختلف رفتار شهروندي سازمانی (نوع دوستی، نزاکت، وظیفه­شناسی، جوانمردي و فضیلت مدنی) ارتباط داشته ­اند، به گونه­اي که بازخورد شغلی و رضایتمندي درونی شغلی، ارتباطی مثبت با رفتار شهروندي سازمانی داشته، در حالی که یکنواختی شغلی ارتباط منفی را با رفتار شهروندي سازمانی نشان می­دهد .روابط بین ویژگی­هاي سازمانی و رفتار شهروندي سازمانی تا حدود زیادي نابسامان است. هیچ یک ازموارد رسمیت سازمانی، انعطاف پذیري سازمانی و حمایت ستادي ارتباط مستمري با رفتارهاي شهروندي سازمانی نداشته­اند. ولی به هر حال مؤلفه همبستگی گروهی با تمام مؤلفه هاي رفتارشهروندي سازمانی داراي ارتباط مثبت بوده است، حمایت سازمانی ادارك شده با نوع دوستی کارکنان ارتباط معناداري داشته است. علاوه بر آن پاداشهاي خارج از کنترل رهبران با مؤلفه هاي نوع دوستی، نزاکت و وظیفه شناسی ارتباط منفی داشته­اند (مرتضوی کیاسری و عموزاده،1391).