Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

عوامل تعیین کننده تقسیم سود: پایان نامه درباره سود سهام

 

عوامل تعیین کننده تقسیم سود

عواملی وجود دارد که به نحوی شرکت ها را در چگونگی تقسیم سود محدود می نماید. این عوامل یا بایستی، از طرف شرکت بالاجبار به دلیل وجود قوانین خاص، در بعضی از کشورها در نظر گرفته می شود، ویا اینکه شرکت به اختیار به دلیل شرایطی که با آن روبروست خود را ملزم به در نظر گرفتن این عوامل نماید. به طور کلی این عوامل را می توان به سه دسته قانونی، قرار دادی، و داخلی تقسیم نمود.

2-6-1)عوامل ویا محدودیت های قانونی[1]

مقررات قانونی، عموما شرکت ها را به پرداخت سود سهام مجبورنمی نمایند بلکه بیشتر وضعیت هایی را که درآن سود سهام نباید پرداخت گردد ،مشخص می نماید . چنین وضعیت هایی که ممکن است از طرق قانونی پرداخت سود منع گردد عبارتند از:

2-6-1-1) محدودیت هایی مربوط به سرمایه [2]

گرچه ممکن است قوانین تجارت کشورهای مختلف متفاوت باشد. اما اغلب پرداخت سود سهام را در صورتی که باعث نقصان سرمایه شود ممنوع دانسته اند؛ سرمایه را نیز بعضی از قوانین ، ارزش اسمی سهام عادی اعلام نموده اند.

مثلأ اگر شرکتی 1 میلیون سهم 200 ريالی داشته باشد، مجموع سرمایه اش بالغ بر دویست میلیون ريال می شود. اگرارزش ویژه شرکت 210 میلیون ريال باشد شرکت نمی تواند 20 میلیون ريال سود سهام توزیع نماید. مگر اینکه سرمایه اش را کاهش دهد. (وستون ، جي ، فرد 1374)

2-6-1-2) سود خالص[3]

الزاما سود خالص ، تضمینی برای رعایت عدم به وجود آوردن خسارتهای سرمایه ای نمی باشد طبق قوانین بعضی از کشورها سود سهام پرداختی نباید از سود جاری بنگاه به علاوه سود سنواتی تجاوز نماید واگر چنانچه زیان سنواتی وجود داشته باشد، ابتدا باید زیانهای مزبور با سود جاری پوشانده شده و سپس اقدام به پرداخت سود گردد.

 

2-6-1-3) مشکل نقدینگی [4]

در بعضی از قوانین تجاری کشورها پرداخت سود سهام نقدی وقتی که شرکت با کمبود نقدینگی روبروست ممنوع می باشد.

بحران نقدینگی از دید قانون آن است که، بدهی های شرکت بیش از دارایی هایش باشد ویا در مفهوم عملی آن ،شرکت قادر نباشد تعهدات خود راکه به بستانکاران پرداخت نمایید،وقتی که وجوه نقد محدود است شرکت طبق قانون در پرداخت سود به سهامداران خود، به خاطر حمایت از بستانکاران منع شده است. (وستون ، جي ، فرد 1374)

 

 

2-6-1-4) افزایش بی رویه سود انباشته[5]

قوانین مالیاتی بعضی از کشورها (سود تقسیم نشده بیش از حد) را منع کرده است. اگر چه سود تقسیم نشده بی رویه به طور مبهمی تعریف می شود؛ اما معمولا آن را ابقای سود مازاد بر نیازهای سرمایه گذاری حال و آینده شرکت می دانند .هدف قانونی مالیاتی آن ست که شرکت ها را از عدم تقسیم سود به دلیل اجتناب از پرداخت مالیات منع کند. چنانچه ادارات وصول مالیات بتواند مقدار قابل توجهی از سود تقسیم نشده مربوط راتشخیص دهند. نرخهای مالیات جریمه ای برای شرکت وضع خواهد کرد . هرگاه شرکتی موقعیت نقدی قابل توجهی برای خود به وجود آورد. باید دلایل محکمی برای ابقای این وجوه به مسئولین مالیاتی ارائه دهد. در غیر اینصورت باید وجوه اضافی را به شکل سود سهام بین سهامداران توزیع نماید. در قانون تجارت ایران موردی که مربوط به تقسیم سود می گردد، در لایحه قانونی مصوبه 24 اسفند ماه 1347 به شرح زیر است:

ماده 237 – در این قانون سود خالص شرکت بدین صورت تعریف شده است( سود خالص شرکت در هر سال مالی عبارت است از درآمد حاصل در همان سال منهای تمام هزینه ها و استهلاکات و ذخیره ها.)

ماده238 – این قانون تصریح دارد که از سود خالص شرکت پس از وضع زیانهای وارده در سالهای قبل معادل 20/1 بر طبق ماده 140 به عنوان اندوخته های قانونی منظور می گردد. هر تصمیمی خلاف این ماده باطل است . (وستون ، جي ، فرد 1374)

ماده 239 – سود قابل تقسیم عبارت است از، سود خالص سال مالی شرکت منهای زیانهای سالهای مالی قبل و اندوخته های قانونی مذکور در ماده 238 و سایر اندوخته های اختیاری به علاوه سود قابل تقسیم سالهای قبل که تقسیم نشده است.

ماده 90- درصورتی که شرکت سود داشته باشد ،ملزم است که حداقل 10 درصد آن را بین صاحبان سهام تقسیم نمایید.

ماده 240- در قسمتی از این ماده آمده است که «در هر حال ،پرداخت سود صاحبان سهام باید ظرف 8 ماه پس از تصمیم مجمع عمومی نسبت به تقسیم سود انجام پذیرد». مدت 8 ماهه ای که قانون گذار برای پرداخت سود سهام قائل شده است، به دلیل آنکه مدیران شرکت در طی این مدت بتوانند وضعیت نقدینگی خود را تنظیم نمایند. . در اين موارد ، پيشنهاد شده است ،كه صورت پيش بيني جريانات ورودي وخروجي نقدي شركت، براي يك سال بعد تهيه شود ودر آن اثر تقسيم سود در نقدينگي شركت مورد نظر قرار گيرد تا سهامداران ومديران را در اخذ تصميم بهتر ياري دهد.

2-6-2) تئوری انتظارات[6]

واکنش قیمتهای بازار، به خاطر تصمیمات واقدامات مدیریت نیست ؛ بلکه انتظارات سرمایه گذاران درباره تصمیمات نهایی که توسط مدیریت اتخاذ می شود نیز مهم می باشد.. این انتظارات مبتنی برعوامل داخلی شرکت از جمله تصمیمات مربوط به سود سهام در سالهای گذشته ، درآمدهای مورد انتظار فعلی ، استراتژی های سرمایه گذاری وتصمیمات تأمین مالی واز طرف، دیگر عوامل دیگر خارجی مانند شرایط عمومی اقتصاد ، قدرت وضعف های صنعت وامکان تغییر در سیاستهای مالی دولت می باشند . اگر حجم سود سهام بیش از سال گذشته نباشد، ولی در حد مورد انتظار باشد ، قیمت بازار سهام تقریباً بدون تغییر باقی خواهد ماند. (سجادی ، 1377)

اما اگر سودها بیشتر یا کمتر از میزان مورد انتظار باشند، آنگاه سرمایه گذاران انتظاراتشان را در مورد شرکت تجدید خواهند کرد .

سرمایه گذاران معمولاً تصمیمات مربوط به تقسیم سود را به عنوان کلیدی برای تغییرات مورد انتظار در درآمدها به کار می برند . به عبارت دیگر تغییرات غیر منتظره در تقسیم سود حاوی اطلاعاتی درباره درآمدها وسایر عوامل مهم شرکت است . بنابراین اگر چنانچه بین تقسیم سود مورد انتظار تفاوتی وجود نداشته باشد ، ممکن است شاهد تغییرات زیادی در قیمت سهام باشیم .

2-6-3) مروري برتئوريهاي موجود در رابطه با اثرات سياستهاي تقسيم سود بر روي قيمت سهام

سياست تقسيم سود ، يك جنبه مهم مالي است، به دليل اينكه در تعيين اين سياست است كه مديران تصميم مي گيرند از نتيجه كلي عمليات يعني سود ، چه مبلغي بين سهامداران توزيع گردد وچه مبلغي از آن بصورت سود سنواتي در شركت نگهداري شود . بازدهي كلي سرمايه گذاري سهامدار نيز از عوامل اين تصميم گيري يعني سود سهام دريافتي وي وعايدي سرمايه (افزايش قيمت سهام طي دوره معين ) ناشي مي گردد.( وستون ، جي ، 1374)

بنابراين سود سهام دريافتي سهامدار يك عنصر مهم در بازده سرمايه گذاري سهامدارن در شركت به شمار مي رود . همچنين عايدي سرمايه يك منبع وجوه براي سرمايه گذاريهاي شركت مي باشد.

بنابراين مديريت، با تضادي در تلفيق دو جنبه قرينه از تقسيم سود روبروست .مديريت ممكن است در رابطه با اين تصميم به يكي از دو صورت كلي زير عمل نمايد :

  • ابتدا پروژه هاي سرمايه گذاري مورد قبول شركت را از طريق سود ، تأمين مالي كرده سپس باقيمانده آن را در صورت وجود بين سهامداران توزيع نمايد . در اين صورت سود سهام بعنوان يك باقيمانده انفعالي[7] خواهد بود . اين تصميم مديريت شركت، احتمالاً به نوسانات شديد در پرداخت سود سهام از سالي به سال ديگر منجر مي گردد.
  • ابتدا سود مورد نظر خود را بين سهامداران تقسيم نموده وسپس باقيمانده را براي سرمايه گذاري مجدد استفاده نمايد. اگر چنانچه وجوه باقيمانده براي تأمين مالي سرمايه گذاري ها ناكافي بود ، آن رااز منابع تأمين مالي خارجي مانند ايجاد بدهي ويا انتشار سهام جديد تأمين می نماید؛ در اين حالت سود سهام به عنوان يك متغير تصميم فعال ، درآمده ومديريت از اين نحوه تصميم گيري انتظار بازدهي بيشتر نسبت به نگهداري سود دارد . انتخاب از بين اين دوشوق تصميم از طرف مديريت بستگي به اين دارد، كه هر تصميم تا چه حد بربازده سهام عادي تأثير خواهد گذاشت . در صورت انتخاب مورد ( 1 ) مديريت بازده سهام عادي را تابعي از تقسيم سود نمي داند . اگر بخواهيم اين رابطه را به صورت رياضي بيان كنيم خواهيم داشت : (وستون ، جي ، 1374)

Ri ≠ f ( p i)

كه در رابطه فوق :

Ri بازده سرمايه گذاري برروي سهام عادي

F: بيانگر يك رابطه تابعي است .

pi : نرخ سود سهام پرداختي به سهم عادي .

انتخاب مورد (2 ) بيانگر اين اعتقاد مديريت است كه بازده سهام تابعي از نرخ پرداختي سود مي باشد كه در اين صورت خواهيم داشت .

( iRi = f ( p

اعتقاد مديريت به يكي از دو رابطه فوق برمبناي نتايج تجزيه وتحليل هايي است كه وي در مورد عوامل تعيين كننده سياست هاي تقسيم سود كسب مي نمايد. اين عوامل در قسمت قبلي شرح داده شد .

 

Legal Requiements-1

Capital Requirment1-

Net Profit2.

Insolvencey3-

legal Accumulation1-

Expectation theory – 1

Passive Rualesid-1