Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

نظریه مازلو:پایان نامه درباره توانمندسازی

نظریه مازلو

نظریه سلسه مراتب نیازها: ابراهام مازلو مدل خود را درباره انگیزش انسانی، بر مبنای تجربه کلنیکی خود در سال 1943م ارایه داد. وی احتیاجات بشری را به پنج طبقه تقسیم نمود و آن را سلسله مراتب نیازها می‌نامد که عبارتند از:

1- نیازهای فیزیولوژیک – ارضای سایقه‌های تشنگی، گرسنگی و جنسی

2- نیازهای ایمنی – رهایی از ترس آسیبهای برونی، تغییرات شدید برونی

3- نیازهای مربوط به تعلق- میل به داشتن روابط عاطفی و مراقبتی یعنی دریافت محبت و حمایت شخصی از ناحیه دیگران

4- نیاز به قدرت و منزلت – احترام و ارج‌گذاری مثبت از جانب همسالان و وابستگان

5- خودیابی یا شکوفایی – فرصت برای ارضای توان بنیادین فرد تا حد نزدیک‌تر شدن به خود طبیعی (میچل، 2000، 233).

منظور از سلسله مراتب نیازها این است که وقتی یکی از احتیاجات تا حدی برطرف گردید، احتیاجات دیگری پدیدار می‌شود. برای مثال وقتی احتیاجات یک فرد که در پایین‌ترین طبقه سلسله مراتب احتیاجات او قرار دارد، برطرف گردید یا به بیان دیگر شخص از نظر خوراک، پوشاک، مسکن و. .. مشکلی نداشت، دیگر این نیازها در ایجاد حرکت در شخص نقش مهمی ‌‌نخواهد داشت، بلکه بلافاصله احتیاج دیگری از طبقه بالاتر ظهور می‌کند که آن نیاز در انسان ایجاد حرکت می‌کند.

پيروان مکتب کلاسیک معتقدند اگر احتیاجات جسمانی زیردستان برآورده شود، آنان حداکثر تلاش خود را برای رسیدن به اهداف سازمان بکار خواهند برد. اینگونه مدیران معمولاً از خود سوال می‌کنند که چرا کارایی سازمان اضافه نمی‌شود؟ در حالی که ما پول خوبی می‌پردازیم و موقعیت کار عالی است. در حقیقت پولی که به کارمندان پرداخت می‌شود تا احتیاجات جسمانی و اولیه خود را از قبیل خوراک، پوشاک و مسکن تأمین کنند، وقتی به مصرف می‌رسد که آنها در خارج از محیط سازمان خود هستند و معمولاً کسی پول را در موقع کار خرج نمی‌کند. بنابراین پول به تنهایی نمی‌تواند انگیزه‌ای در کارمندان سازمان ایجاد کند. در واقع آنچه باعث انگیزه در کارکنان می‌شود، برآوردن نیازهایی است که در سلسله مراتب نیازها در مرتبه بالاتری از نیازهای جسمانی و اولیه قرار دارد، یعنی احتیاجاتی از قبیل امنیت، تأمین اجتماعی، تعلق، احترام و مانند آن که معمولاً به طور کامل ارضا نمی‌شوند، به خصوص برای افرادی که در رده‌های پایین سازمان قرار دارند و به فوق‌العاده یا پاداش متکی هستند. ارضای نیاز قدر و منزلت، احساساتی مانند اتکای به نفس، ارزش داشتن، صلاحيت و قابلیت داشتن و مانند آن در فرد به وجود می‌آورد. حال آنکه عدم ارضای این نیازها باعث می‌شود که شخص احساس خود کم‌بینی، ضعف و بی‌پناهی کند و احتمالاً موجبات ناراحتی‌های عصبی در شخص ایجاد شود (سید جوادین، 1386، 459).

ابراهام مازلو روان‌شناسي بود كه مطالعاتش در زمينة انگيزش بر روي سلسله ‏مراتب نيازها بود. تئوري او مبتني بر چهار پيش‏فرض است:

الف) تنها يك نياز ارضا‏ نشده مي‏تواند بر رفتار تأثير بگذارد و يك نياز ارضا شده به تنهایی، برانگيزاننده نيست.

ب) نيازهاي افراد به ‏ترتيب اولويت مرتب شده‏اند.

ج) يك فرد قبل از اينكه نياز سطح بعدي را احساس كند، حداقل مقداري از هر سطح نياز را ارضا خواهد كرد،

د) اگر رضايتمندي فرد از سطح نياز برآورده نگردد، نياز ارضا نشده بار ديگر داراي اولويت خواهد بود.

 

سلسله‏ مراتب نيازها از نظر «مازلو»

نيازهاي خودشكوفايي
نيازهاي احترام
نيازهاي اجتماعي
نيازهاي امنيتي
نيازهاي زيستي

 

تحليل: با توجه به نگاه از پايين به بالا در سلسلة نيازها، مثلاً كار بايد كاركرد معيشتي و ايمني داشته ‏باشد. كار بايد بعد از30 سال به ما احساس آرامش بدهد، اگر نتوانسته‏ايم اين شرايط را فراهم كنيم، شعار داده‏ايم، زيرا اولين نيازهاي انسان را تأمين نكرده‏ايم.

كاربرد: اين نظريه براي تمامي محيط‏ها كاربرد دارد. چارچوبي كه مازلو ارائه نموده، مديران را ياري مي‏دهد تا با تجزيه و تحليل نظريات، نگرش‏ها، كميت و كيفيت كار كاركنان و شرايط شخصيتي، بتوانند براي شناسايي سطح نياز كاركنان كه همواره به‏ دنبال ارضاي آنها هستند، اقدام لازم را به عمل آورند و بعد از شناسايي سطح نياز هر فرد، مدير در محيط كاري فرصتهايي را فراهم آورد تا كاركنان بتوانند نيازهاي خود را برآورده نمايند و از آنجا كه ادراكات و شخصيتهاي افراد منحصر به فرد است، كاربرد تئوري نيازها مقداري مشكل است.

به‏ عنوان مثال، براي ايجاد انگيزه در كاركنان، اصول ذيل بايد رعايت شود:

– پاداش‌ها مرتبط با عملكرد باشد.

– پاداش‌ها منصفانه باشد.

– شخصي كه براي انجام كاري برانگيخته مي‏شود، بايد توانايي انجام كار را داشته ‏باشد.

– بايستي بين نيازهاي سطح پايين و سطح بالا تمايز قايل شد.

و …

مازلو این نیازها را به دو دسته بالایی و پایینی تقسیم کرده است، نیازهای فیزیولوژیکی و امنیت در رده پایین و نیازهای اجتماعی، احترام، خودشکوفایی را در رده بالا قرار داد. نیازهای رده بالا در درون فرد ارضا شده و نیازهای رده پایین به وسیله عوامل بیرونی ارضا می‌شوند.