Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

نقش شفافیت در گزارشگری مالی”پایان نامه راجع به هیئت مدیره

نقش شفافیت در گزارشگری مالی

بر اساس چارچوب مفهومی گزارشگری مالی، اطلاعات مالی باید دوجنبه مربوط بودن و اتکاپذیری را داشته باشد. اما کیفیت اطلاعات در خصوص شفافیت، بیشتر از دیدگاه افشای اطلاعات مناسب و به‌موقع است. (مدهانی 2009) افشا به مفهوم انتشار اطلاعات است، اما عکس‌العمل حسابداران نسبت به اصل افشا چندان که باید، جالب نیست. امروزه افشای اطلاعات تنها محدود به اطلاعات مالی در چارچوب گزارشهای مالی نیست، بلکه شرکت‌ها معمولاً دسته‌ای از اطلاعات غیرمالی را نیز با هدف اثرگذاری بر تصمیمهای استفاده‌کنندگان افشا می‌کنند.

شفافیت یکی از عوامل مهم اثرگذار بر جذابیت شرکت برای سرمایه‌گذاران و به‌عنوان یکی از عناصر اصلی در چارچوب نظامهای راهبری شرکتی است. میزان شفافیت بسته به تمایل و توان مدیریت برای تصحیح هرگونه تمایزهای آگاهی‌دهنده برای مشارکت‌کنندگان بازار است. در درازمدت، بازارهای سرمایه تنها از طریق استقرار یک محیط اطلاعاتی شفاف پیشرفت خواهند کرد.

در این محیط، شفافیت اطلاعات مالی نقشی انتقادی دارد. به واقع، شرکتهایی که در تحقق استانداردهای شفافیت ناتوانند، ریسک زیادی دارند که اعتبار مدیران آنها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. در این حالت، این شرکتها با کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران و سهامداران مواجه خواهند بود که منجر به زیان بازار سرمایه و کاهش جایگاه اعتباری شرکت و کاهش نقدشوندگی در بازار خواهد شد. از طرفی دیگر مدهانی (مدهانی 2009) معتقد است که مزایایی با اهمیت در افشای داوطلبانه برای ایجاد یک سیستم شفاف وجود دارد. افشای داوطلبانه اطلاعات و گزارشگری مالی شفاف در درازمدت به شرکتها کمک می‌کند تا مزایای رقابتی ایجاد کنند.

بوشمان و همکاران[1]یک طرح ارزیابی برای شفافیت شرکتی ایجاد کردند که در قیاس با شاخصهای شفافیت مورد استفاده در سایر بررسیها، جامعتر بود. آنها شفافیت را در سه طبقه اندازه‌گیری کردند؛ 1) اندازه‌گیری کیفیت گزارشگری شرکت شامل حجم، اصول ارزیابی، به‌موقع بودن و قابلیت اعتبار افشای شرکتها (یعنی کیفیت حسابرسی)،‌ 2) اندازه‌گیری حجم به‌دست آوردن اطلاعات خصوصی شامل تحلیل و رواج جدولهای ترکیبی سرمایه‌گذاری و فعالیتهای تجاری داخلی، و 3) اندازه‌گیری کیفیت اطلاعات شامل ارائه و مالکیت خصوصی یا عمومی رسانه‌ها (با هدف اطلاع‌رسانی و حضور در اذهان عمومی).

 

2-3-8- افشای اختیاری در مقابل افشای اجباری

امروزه نظرات بسیار زیادی در مورد افشای تمام اطلاعاتی که برای عملکرد بهینه بازارهای سرمایه مورد نیاز است، وجود دارد. مخالفین این نظرات بیان می دارند که اطلاعات افشا نشود. علت این گفته این است که این اطلاعات به سرمایه گذاران مربوط نمی شود یا در جای دیگر آنها می توانند به اطلاعات دسترسی پیدا کنند. این اختلاف نظر باعث شد اطلاعاتی که به وسیله حسابداران در صورت های مالی ارائه می شود، به اطلاعات موجود در یادداشت های پیوست منتقل شود. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد هرگاه شرکت ها به سرمایه بین المللی بیشتر وابسته می شوند، آنها مایلند که بیشتر افشای اطلاعات را انجام دهند. افشایی که مناسب بازارهای مالی بوده و امید به کسب سرمایه در آن ها می رود. (کرباسی یزدی،1386، 388-389)

در مورد افزایش میزان اطلاعاتی که باید افشا شود، ایراداتی مطرح شده است که به شرح زیر مورد بحث قرار می گیرد:

  • افشای اطلاعات رقبا را در جهت آگاهی از وضعیت نامساعد واحد تجاری کمک خواهد کرد. هرچند یکی از آثار افشای اطلاعات مالی، ارائه وضعیت مالی واحد تجاری است. اما در پاسخ به اشکال مزبور می توان گفت که رقبا معمولا اطلاعات مورد نیاز خود را علاوه بر گزارش های مالی، ازسایر منابع نیز کسب می کنند.
  • افشای کامل اطلاعات مالی ممکن است به عنوان وسیله ای برای تقاضای افزایش حقوق و دستمزد مورد استفاده قرار گیرد. واقعیت این است که افشای کامل معمولا جو کلی تبادل نظر در مورد این گونه تقاضاها را بهبود می بخشد.
  • اغلب ادعا شده است که سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان صورت های مالی، مفهوم رویه ها و روش های حسابداری که بخشی از افشا محسوب می شود را درک نمی کنند و افشای کامل به جای این که آگاه کننده باشد، گمراه کننده است.

این ادعا نیز فاقد پشتوانه کافی است، زیرا مدیران موسسات و شرکتهای سرمایه گذاری،     بانک ها و موسسات اعتباری و همچنین تحلیل گران مالی عموما از حسابداری آگاهی کامل دارند و سایر سرمایه گذاران نیز یا از اطلاعات مالی تحلیل شده منتفع می شوند یا می توانند از طریق مطالعه و بررسی گزارش های مالی اطلاعات مورد نیاز خود را به دست آورند.

  • عدم آگاهی از نیازهای سرمایه گذاران نیز یکی دیگر از دلایل محدودیت افشا است. اما به دلیل فراهم بودن مدل های متنوع سرمایه گذاری و اتکای فزاینده به منابع اطلاعاتی، نباید این موضوع را عامل محدودکننده ای به حساب آورد. (عالی ور،1365، 4)

 

2-3-9- کیفیت افشا، شفافیت و ویژگیهای کیفی صورتهای مالی

افشای داوطلبانه، نبود تقارن اطلاعاتی میان سرمایه‌گذاران و مدیران شرکتها و همچنین نبود تقارن اطلاعاتی میان گروه‌های مختلف سرمایه‌گذاری را از طریق ایجاد توازن میان میزان آگاهی، کاهش می‌دهد. میزان افشای داوطلبانه‌ای که نبود تقارن اطلاعاتی را کاهش می‌دهد، وابسته به میزان مفید بودن این اطلاعات است. بر اساس چارچوب نظری گزارشگری مالی، اطلاعاتی مفید هستند که مربوط، اتکاپذیر، مقایسه‌پذیر،‌ به‌موقع و فهمیدنی باشند11.

اطلاعاتی مربوط است که بر تصمیمهای اقتصادی استفاده‌کنندگان در ارزیابی رویدادهای گذشته،‌ حال یا آینده یا تایید یا تصحیح ارزیابی‌های گذشته آنها موثر واقع شود. برای اینکه اطلاعات مفید باشند، باید اتکاپذیر باشند. اطلاعاتی اتکاپذیر‌ است که عاری از اشتباه و تمایلات جانبدارانه بااهمیت باشد و به‌طور صادقانه معرف آن چیزی باشد که مدعی بیان آن است یا به‌گونه‌ای معقول انتظار می‌رود بیان کند. پنهان کردن حقایق بااهمیت می‌تواند به نادرست بودن اطلاعات بینجامد (مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، 1389).

از طرفی برای اینکه اطلاعات مفید باشد، باید دارای ویژگی مقایسه‌‌پذیری باشد. استفاده‌کنندگان‌ صورتهای‌ مالی‌ باید بتوانند صورتهای‌ مالی‌ واحد تجاری‌ را طی‌ زمان‌ جهت‌ تشخیص‌ روند تغییرات‌ در وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ واحد تجاری‌ مقایسه‌ کنند. استفاده‌کنندگان‌ همچنین‌ باید بتوانند صورتهای‌ مالی‌ واحدهای‌ تجاری‌ مختلف‌ را مقایسه‌ کنند تا وضعیت‌ مالی، عملکرد مالی‌ و انعطاف‌پذیری‌ مالی‌ آنها را نسبت‌ به‌ یکدیگر بسنجند. بدین‌ترتیب‌ ضرورت‌ دارد اثرات‌ معاملات‌ و سایر رویدادهای‌ مشابه‌ در داخل‌ واحد تجاری‌ و در طول‌ زمان‌،‌ با ثبات‌ رویه‌اندازه‌گیری‌ و ارائه‌ شود و بین‌ واحدهای‌ تجاری‌ مختلف‌ نیز هماهنگی‌ رویه‌ در باب‌ اندازه‌گیری‌ و ارائه‌ موضوعات‌ مشابه‌ رعایت‌ شود (همان منبع).

هرگاه‌ تاخیری‌ نابجا در گزارش‌ اطلاعات‌ رخ‌ دهد، ممکن‌ است‌ اطلاعات‌ خصوصیت‌ مربوط بودن‌ خود را از دست‌ بدهد. بنابراین ضرورت دارد اطلاعات تجاری هرچه زودتر به دست استفاده‌کنندگان برسد. در عصر تحولات سریع تجاری، افشای به‌موقع اطلاعات در کاهش شکاف اطلاعاتی، با ارزش است. همچنین به‌منظور مفید بودن افشا و افزایش شفافیت، گزارشهای مالی باید به شیوه‌ای قابل فهم ارائه شود. به‌عبارتی دیگر، تنها ارائه ارقام مالی کافی نیست، بلکه ارائه توضیحات یا روشهای محاسبه نیز ضرورت دارد.

[1] Bushman et al., 2001